Poniżej zamieszczamy przegląd najczęściej stosowanych u nas sposobów terapii.
Aparat ortodontyczny stały
Stały aparat ortodontyczny jest przyklejany bezpośrednio do zębów na okres leczenia i służy do korygowania wad zgryzu poprzez stopniowe przesuwanie zębów na właściwe pozycje.
Budowa stałego aparatu ortodontycznego
Stały aparat ortodontyczny składa się z:
- zamków (metalowych lub ceramicznych), czyli małych elementów, które są przyklejane do powierzchni zębów,
- łuków, czyli metalowych drutów przymocowanych do zamków, oddziałujących na zęby stałą, delikatną siłą powodującą ich stopniowe przemieszczanie,
- ligatur, czyli małych, elastycznych elementów (gumowych lub metalowych), które utrzymują i dociskają łuk do zamków.
Działanie stałego aparatu ortodontycznego
Zasada działania stałego aparatu ortodontycznego opiera się na wywieraniu delikatnego, ale stałego nacisku na zęby. Drut wywiera delikatny nacisk na zamki, a przez nie na zęby. Proces ten jest powolny ze względu na czas potrzebny na przebudowę kości. Co kilka tygodni ortodonta dokonuje niewielkich modyfikacji stałego aparatu ortodontycznego, zwiększając nacisk na zęby i powodując ich dalsze przemieszczanie.
Przezroczyste nakładki ortodontyczne – alignery
Przezroczyste nakładki ortodontyczne na zęby tzw. alignery, jest to metoda leczenia ortodontycznego, polegająca na stosowaniu serii przezroczystych nakładek stopniowo prostujących zgryz, indywidualnie zaprojektowanych dla każdego pacjenta. W niektórych przypadkach leczenia wad zgryzu mogą być alternatywą dla tradycyjnych aparatów stałych. Mogą również stanowić opcję dla pacjentów z alergią na nikiel.
Jak powstają przezroczyste nakładki prostujące zęby?
Proces projektowania nakładek rozpoczyna się od wykonania dokładnego skanu 3D jamy ustnej pacjenta, dzięki któremu ortodonta uzyskuje bardzo precyzyjny obraz. Na jego podstawie tworzone są cyfrowe modele poszczególnych nakładek i ostatecznie ich fizyczna wersja. Nakładki zbudowane są z elastycznego tworzywa, pozwalającego na ich dokładne dopasowanie do kształtu zębów.
Jak działają przezroczyste nakładki ortodontyczne?
Pacjent dostaje serię bardzo dokładnie dopasowanych do jego potrzeb przezroczystych nakładek ortodontycznych. Stosuje je w określonej kolejności i każdą z nich nosi przez okres około 2 tygodni, przez około 20-22 godzin na dobę. Zdejmuje ją jedynie do jedzenia, picia (z wyjątkiem wody), szczotkowania i nitkowania zębów.
Po upływie okresu przeznaczonego na pojedynczą nakładkę, pacjent wymienia ją na kolejną z serii. Każda z nich jest nieco inna, żeby stopniowo przesuwać zęby w pożądanym kierunku.
Wspomagająco w leczeniu nakładkami ortodontycznymi mogą być zastosowane zaczepy. To niewielkie i mało widoczne elementy, przyklejane do zębów pacjenta w celu zwiększenia skuteczności leczenia nakładkami. Pomagają w lepszym ich przyleganiu i umożliwiają bardziej precyzyjne przenoszenie sił.
Co kilka miesięcy pacjent odwiedza ortodontę, aby monitorować postępy leczenia i otrzymać kolejne nakładki z serii.
Smilelinery – przezroczyste nakładki ortodontyczne
Smileline poszerzyło swoją ofertę o Smilelinery, czyli przezroczyste nakładki korygujące różne wady zgryzu. Stworzyliśmy je wykorzystując nowoczesną technologię, naszą wiedzę i doświadczenie. Uzyskaliśmy dzięki temu medyczną alternatywę dla aparatów stałych, która upraszcza, a w niektórych przypadkach skraca, procedurę terapii ortodontycznej.
Działanie przezroczystych nakładek ortodontycznych Smileliner
Smilelinery nie są mocowane do zębów, tak jak tradycyjne aparaty ortodontyczne. Samodzielnie zakładamy je na zęby i samodzielnie zdejmujemy, przestrzegając minimalnego czasu noszenia dwudziestu godzin w ciągu doby. Oznacza to, że nakładkę zdejmujemy podczas picia, jedzenia oraz do zabiegów higienicznych obejmujących jamę ustną i samą nakładkę. Smilelinery są wykonane z gładkiego i elastycznego materiału, dzięki czemu są wygodne, a otarcia w jamie ustnej należą do rzadkości.
Zestaw nakładek Smileliner jest zaprojektowany tak, aby stopniowo przesuwać zęby do właściwego położenia. Każda z nakładek powinna być noszona przez okres około 3 tygodni. Ponieważ nakładek jest kilka, wizyty w gabinecie mogą być rzadsze.
Płytka Schwarza – aparat ortodontyczny wyjmowany
Płytka Schwarza to rodzaj aparatu ortodontycznego wyjmowanego, który jest stosowany głównie w leczeniu wad zgryzu u dzieci i młodzieży. Może być używana do stymulacji wzrostu szczęki w odpowiednich kierunkach.
Budowa płytki Schwarza
Płytka Schwarza składa się z kilku elementów:
- dopasowanej indywidualnie płyty akrylowej,
- części pasywnych – metalowych klamer utrzymujących aparat na zębach,
- części aktywnych – w zależności od rodzaju wady zgryzu, płytka może być wyposażona w dodatkowe elementy, takie jak śruby i sprężyny, które umożliwiają precyzyjne korygowanie położenia poszczególnych zębów.
Działanie płytki Schwarza
W niektórych przypadkach płytka Schwarza jest używana jako pierwszy etap leczenia ortodontycznego, przed założeniem aparatu stałego. Pomaga w przygotowaniu miejsca oraz wstępnie koryguje wadę. Aktywne części aparatu jak śruby czy sprężynki wywierają nacisk na zęby powodując ich przemieszczanie się, mogą też stymulować wzrost kości poprzez rozszerzanie szczęki i nadawać prawidłowy kształt łukom zębowym.
Płytka jest indywidualnie projektowana i wykonywana dla każdego pacjenta.
Skuteczność leczenia zależy od regularnego noszenia aparatu, zgodnie z zaleceniami ortodonty.
Aparat ortodontyczny Hyrax
Aparat Hyrax to stały aparat ortodontyczny stosowany głównie u dzieci i młodzieży, w celu poszerzenia zbyt wąskiej szczęki. Jego użycie pozwala zapobiegać takim problemom jak stłoczenie zębów lub brak miejsca dla wyrzynających się zębów stałych.
Budowa aparatu Hyrax
Aparat ortodontyczny Hyrax składa się z metalowej śruby ekspansyjnej umieszczonej na środku podniebienia oraz metalowych pierścieni obejmujących zęby trzonowe i przedtrzonowe.
Centralna część aparatu, czyli śruba ekspansyjna, jest kluczowym elementem na którym opiera się jego działanie. Przekręcanie śruby powoduje stopniowe poszerzanie podniebienia.
Mechanizm działania aparatu ortodontycznego Hyrax
Pacjent lub rodzic otrzymuje specjalny klucz, za pomocą którego codziennie (zgodnie z zaleceniami ortodonty) przekręca śrubę ekspansyjną. Każde przekręcenie poszerza aparat, a przez to również szczękę.
W miarę rozszerzania się aparatu kości szczęki odsuwają się od siebie. Powoduje to poszerzenie podniebienia, a po okresie stabilizacji również przyrost kości szczęki w szwie podniebiennym.
Za pomocą aparatu ortodontycznego Hyrax osiągamy zamierzone poszerzenie szczęki w krótkim czasie, zazwyczaj w ciągu kilku tygodni. Po zakończeniu aktywnego etapu leczenia aparat Hyrax jest zwykle pozostawiany na miejscu przez kilka dodatkowych miesięcy, aby kości mogły się przystosować i ustabilizować w nowej pozycji.
Aparat ortodontyczny Hyrax na mikroimplantach podniebiennych
Aparat Hyrax na mikroimplantach podniebiennych to zaawansowana wersja klasycznego aparatu Hyrax, który jest wykorzystywany do poszerzenia szczęki. Aparat ten jest stosowany w sytuacji, gdy wymagane jest dodatkowe zakotwienie aparatu – im pacjent jest starszy, tym trudniej jest poszerzyć szczękę tylko w oparciu o zęby. Aby uniknąć niepożądanego wychylania bocznych zębów, w wersji z mikroimplantami, aparat Hyrax jest przymocowany bezpośrednio do kości szczęki, za pomocą małych tytanowych śrub zwanych mikroimplantami.
Budowa i mechanizm działania aparatu Hyrax na mikroimplantach
Stopniowe rozszerzanie szwu podniebiennego, czyli połączenia kości tworzących podniebienie, uzyskujemy poprzez rozkręcanie śruby ekspansyjnej.
Mikroimplanty pełnią rolę punktów przyłożenia siły bezpośrednio do kości podniebienia, umożliwiając poszerzanie szczęki bez niepożądanych ruchów zębów bocznych (bez wychylania tych zębów).
Pacjent używa specjalnego klucza do codziennego rozkręcania śruby ekspansyjnej, co powoduje stopniowe rozsuwanie się dwóch kości szczęki. Dzięki temu dochodzi do separacji szwu podniebiennego i zwiększenia szerokości górnego łuku zębowego.
Ponieważ aparat Hyrax jest zakotwiczony w mikroimplantach umieszczonych bezpośrednio w kości, siła rozszerzająca działa bezpośrednio na kości szczęki, a nie na zęby.
Dzięki temu, że aparat jest zakotwiczony w kości, a nie na zębach, zmniejsza się ryzyko ich uszkodzenia, przemieszczenia lub resorpcji korzeni, co może być problemem przy tradycyjnym aparacie Hyrax mocowanym do zębów.
Proces leczenia aparatem Hyrax na mikroimplantach
Wkręcanie mikroimplantów – na początku leczenia ortodonta umieszcza mikroimplanty w podniebieniu, w minimalnie inwazyjnym zabiegu. Zabieg ten przeprowadzany jest zwykle w znieczuleniu miejscowym.
Montaż aparatu Hyrax – śruba Hyrax posiada specjalne “skrzydełka”, za pomocą których aparat przykręca się do mikroimplantów.
Czas leczenia – aktywny okres rozszerzania trwa zwykle kilka tygodni, w zależności od potrzeby poszerzenia szczęki. Po osiągnięciu pożądanej szerokości szczęki, śruba jest blokowana. Po zakończeniu rozszerzania szczęki aparat pozostaje na miejscu przez kilka dodatkowych miesięcy, aby efekt leczenia mógł się ustabilizować.
Mikroimplant ortodontyczny
Mikroimplant ortodontyczny to mała tytanowa śruba, która jest wkręcana w kość szczęki lub żuchwy, wspomagająca leczenie ortodontyczne. Tworzy ona punkt zakotwiczenia sił działających na zęby, pomagający precyzyjnie kontrolować ich przemieszczanie.
Działanie mikroimplantu ortodontycznego
Mikroimplant jest wkręcany w kość, zazwyczaj pomiędzy korzeniami zębów lub w miejscach, gdzie zębów nie ma. Zabieg jest minimalnie inwazyjny i przeprowadzany w znieczuleniu miejscowym. Cały proces trwa nie więcej niż kilka/kilkanaście minut.
Po wkręceniu mikroimplant staje się stałym punktem zakotwiczenia, który może być używany do podtrzymywania innych elementów ortodontycznych. Dzięki temu lekarz ma większą kontrolę nad przemieszczaniem się zębów.
W zależności od planu leczenia, mikroimplanty mogą być używane do przemieszczenia jednego lub kilku zębów w określonym kierunku. Dzięki temu możliwe jest bardziej skuteczne i precyzyjne ustawienie zębów, zwłaszcza w trudnych przypadkach, w których tradycyjne metody mogą być niewystarczające.
Po zakończeniu leczenia ortodontycznego mikroimplanty są usuwane. Proces ten jest prosty i również wykonywany w znieczuleniu miejscowym lub bez znieczulenia, ponieważ dyskomfort z tym związany jest niewielki. Miejsce po usunięciu mikroimplantu szybko się goi.
Wyjmowany aparat ortodontyczny Twin Block
Aparat Twin Block to wyjmowany aparat ortodontyczny. Jest stosowany w celu korekty zgryzu głównie u dzieci i młodzieży, czyli w okresie, w którym kości twarzoczaszki rosną. Jest to aparat czynnościowy wykorzystujący siły mięśniowe i naturalne mechanizmy wzrostu, do pobudzania/kierowania wzrostem żuchwy.
Budowa i działanie aparatu ortodontycznego Twin Block
Aparat ortodontyczny Twin Block składa się z dwóch części o zintegrowanym działaniu. Obie części aparatu są do siebie dopasowane w tzw. zgryzie konstrukcyjnym, za pomocą specjalnych bloków. Bloki te nakładając się na siebie pod kątem umożliwiają ustawienie żuchwy w pożądanej pozycji.
Warunkiem efektywnego leczenia jest systematyczne noszenie aparatu i regularne wizyty u ortodonty.
Stały aparat ortodontyczny – aparat Herbsta
Aparat Herbsta to stały aparat ortodontyczny. Jest stosowany w celu korekty zgryzu głównie u dzieci i młodzieży, czyli w okresie, w którym kości twarzoczaszki rosną. Jest to aparat czynnościowy wykorzystujący siły mięśniowe i naturalne mechanizmy wzrostu, do pobudzania/kierowania wzrostem żuchwy.
Budowa i działanie aparatu ortodontycznego Herbsta
Konstrukcja aparatu składa się z:
- pierścieni lub szyn przymocowanych do zębów za pomocą specjalnego cementu,
- teleskopów połączonych ze pierścieniami lub szynami, tworzących rodzaj zawiasu umożliwiającego precyzyjne ustawienie żuchwy względem szczęki.
Aparat Herbsta jest zwykle noszony przez 9 do 12 miesięcy, w zależności od nasilenia wady zgryzu i postępów leczenia.
Regularne wizyty u ortodonty są konieczne do ewentualnych korekt aparatu i monitorowania przebiegu leczenia.
Retencja stała – łuk retencyjny
Retencja stała – inaczej łuk retencyjny, to cienki drut, który jest przyklejany do wewnętrznej powierzchni przednich zębów (od kła do kła). Jego zadaniem jest utrzymanie ich w nowej, prawidłowej pozycji po zakończeniu aktywnej fazy leczenia ortodontycznego.
Retencja stała znacznie zmniejsza ryzyko nawrotu wad zgryzu w przednim odcinku łuków zębowych. Czas noszenia retencji stałej jest indywidualny i zależy od wielu czynników, takich jak: wiek pacjenta, rodzaj wady zgryzu, czy szybkość przemieszczania się zębów podczas leczenia.
Retencja wyjmowana
Retencja wyjmowana to rodzaj pasywnego aparatu utrwalającego efekty leczenia, który pacjent może samodzielnie zakładać i zdejmować. Jest stosowana po zakończeniu leczenia aparatem ortodontycznym, zazwyczaj tylko podczas snu, w celu utrzymania zębów w nowej, prawidłowej pozycji i zapobieganiu nawrotowi wad zgryzu. Stosujemy różne rodzaje retencji wyjmowanej.
Jednym z nich jest retencyjna płytka termoformowalna, która jest wykonana z trwałego polimeru, formowanego w sposób indywidualny na podstawie modelu zębów pacjenta. Proces jej tworzenia polega na podgrzaniu materiału, a następnie wytłoczeniu go. Po ostygnięciu materiał staje się twardy i zachowuje swój kształt, idealnie dopasowany do położenia zębów w prawidłowej pozycji.
Stosujemy również płytkę Hawleya (lub jej odmianę), która jest akrylowym aparatem, zakładanym na górne lub dolne zęby. Jest indywidualnie dopasowana do kształtu zębów i podniebienia lub języka.
Wyciągi wewnątrzustne
Wyciągi wewnątrzustne to elastyczne gumki, które są zaczepiane między zamkami aparatu ortodontycznego na górnych i dolnych zębach, uzupełniając jego działanie. Mogą być zamocowane w różnych konfiguracjach, w zależności od tego, jakie korekty są potrzebne. Wywierają ciągłą, delikatną siłę, która dopasowuje łuki zębowe do siebie.
Pacjent powinien nosić wyciągi zgodnie z instrukcjami ortodonty. Ważne jest, aby były regularnie wymieniane, ponieważ z czasem tracą swoją elastyczność.
Maska twarzowa
Maska twarzowa (znana również jako maska Delaire’a) to aparat ortodontyczny stosowany w leczeniu wad zgryzu charakteryzujących się niedoborem wzrostu szczęki w kierunku doprzednim. Maska twarzowa jest używana przede wszystkim do stymulacji wzrostu szczęki u dzieci, co ma za zadanie poprawić proporcje twarzy oraz relację między górnymi a dolnymi zębami.
Budowa maski twarzowej
Maska twarzowa składa się z ramy zewnętrznej obejmującej czoło i podbródek pacjenta. Jej działanie jest zintegrowane z aparatem ortodontycznym zamocowanym na górnych zębach lub podniebieniu (aparat Hyrax). Rama z aparatem jest połączona za pomocą elastycznych gumek zakładanych przez pacjenta na czas używania maski.
Mechanizm działania maski twarzowej
Maska twarzowa działa poprzez wywieranie ciągłej siły na szczękę. Elastyczne gumki są rozciągnięte między zaczepami maski a aparatem ortodontycznym w jamie ustnej.
Regularne noszenie maski twarzowej powoduje stymulację wzrostu kości szczęki do przodu, co z czasem poprawia relację zgryzową i estetykę twarzy. To działanie jest szczególnie efektywne u dzieci, u których w fazie wzrostu struktury kostne mogą być jeszcze modyfikowane.
Wczesne leczenie maską twarzową może pomóc uniknąć konieczności operacji ortognatycznej w przyszłości, co jest bardziej inwazyjne i kosztowne. Regularne jej używanie pozwala na uzyskanie pożądanych efektów bez dużego dyskomfortu.
Proces leczenia maską twarzową
Pacjenci są zazwyczaj zobowiązani do noszenia maski twarzowej przez około 12–16 godzin w ciągu doby (w tym podczas snu). Całkowity czas leczenia może wynosić od kilku miesięcy do nawet roku lub dłużej, w zależności od zaawansowania wady zgryzu, wieku pacjenta, jego współpracy i postępów terapii.
Ortodonta regularnie monitoruje postępy leczenia, dostosowując siłę gumek i w razie potrzeby modyfikując aparat wewnątrzustny tak, aby zapewnić skuteczność leczenia.
Stała płyta nagryzowa
Stała płaszczyzna nagryzowa to rodzaj aparatu stałego mocowanego do zębów, stosowanego w celu leczenia wad zgryzu – szczególnie zgryzu głębokiego i zgryzu przewieszonego. Jego działanie ma na celu rozkontaktowanie łuków zębowych w celu ułatwienia zmiany położenia zębów. Pomaga również chronić zęby przed uszkodzeniem – eliminuje kontakty zęby-zamki w przednim odcinku.
Budowa i mechanizm działania stałej płyty nagryzowej
Stała płaszczyzna nagryzowa składa się z akrylowej płyty, zaprojektowanej na podniebieniu, oraz klamer. Klamry są projektowane na powierzchniach żujących górnych bocznych zębów – służą do zamontowania aparatu na stałe. Płyta obejmuje część podniebienia wymuszając podniesienie zwarcia. To z kolei sprawia, że kontakty pojawiają się wyłącznie między dolnymi przednimi zębami a aparatem.
Głównym celem działania płaszczyzny nagryzowej jest rozkontaktowanie zwarcia w tylnym odcinku – kontakty pozostają tylko między dolnymi przednimi zębami i płytą aparatu – umożliwia to ruchy dolnych zębów. Zastosowanie takiej płaszczyzny przed lub w okresie intensywnego wzrostu może ułatwić naturalny, pożądany wzrost żuchwy – aparat ten może więc wpływać na zgryz pozytywnie w dwóch płaszczyznach (pionowej i poziomej).
Proces leczenia stałą płytą nagryzową
Ortodonta projektuje odpowiednią płaszczyznę nagryzową na podstawie dokładnych wycisków/skanów jamy ustnej pacjenta. Następnie aparat jest montowany do zębów bocznych za pomocą kleju ortodontycznego.
Pacjenci muszą nosić stałą płaszczyznę nagryzową zazwyczaj tylko przez pewien czas leczenia ortodontycznego. Może to trwać od kilku do kilkunastu miesięcy, w zależności od celu leczenia i uzyskiwanych postępów.
Ortodonta regularnie monitoruje proces leczenia i w razie potrzeby dokonuje korekt aparatu, aby zapewnić skuteczność jego działania.
